De wereldwijde vraag naar zonnepanelen groeit 20 procent, de polysiliciumprijzen en de vraag houden elkaar in een houdgreep, oude productielijnen worden geëlimineerd, zonnepanelen met n-type zonnecellen rukken op.

Verder groeit de gecombineerde toepassing van zonnepanelen en energieopslag gestaag. Dit zijn de 5 grote trends voor het kalenderjaar 2022 die het Chinese marktonderzoeksbureau PV InfoLink voorziet. De redactie van Solar Magazine ging in gesprek met chief analyst Corrine Lin.

Onbalans

In 2021 leidde een structurele onbalans tussen het upstream- en downstreamsegment in de waardeketen tot prijsstijgingen van materialen zoals silicium en eva-folie. ‘Hierdoor zijn de prijzen van zonnepanelen aan het einde van het kalenderjaar verder gestegen, wat tot een lagere vraag in het laatste kwartaal leidde’, duidt Lin. ‘Door de hoger dan verwachte vraag in Amerika en Europa in de eerste helft van het kalenderjaar – in combinatie met de Chinese vraag van 47 tot 48 gigawattpiek – is de vraag naar zonnepanelen in 2021 mogelijk toch opgelopen tot 164 gigawattpiek.’

70 gigawattpiek in China

China is volgens Lin ook in 2022 de belangrijkste afzetmarkt. ‘Deze wordt gedreven door ondersteunend beleid, hernieuwbare-energiefondsen, provinciebrede promotie van gedistribueerde zonne-energie en nutsprojecten van 100 gigawatt in de woestijn. We verwachten dat de Chinese vraag in 2022 zo’n 70 gigawattpiek zal bedragen. De promotie van gedistribueerde pv zal daarbij in de tweede helft van het jaar de vraag naar commerciële en industriële dakgebonden pv-projecten aanjagen. Projecten op utiliteitsschaal in de woestijn zullen naar verwachting in 2023 van de grond komen.’

De sterke binnenlandse vraag zal volgens PV InfoLink het marktaandeel van China laten groeien van 29 naar 37 procent. Ook de verkopen in Europa en Amerika zullen blijven groeien naar respectievelijk 40 en 30 gigawattpiek. Lin: ‘Andere regio’s zullen een gestage groei doormaken, waarbij de wereldwijde vraag met 20 procent of meer zal toenemen tot 196 à 212 gigawattpiek. De ontwikkelingen rond de Amerikaanse importheffingen en de mogelijke onderzoeken naar de omzeiling daarvan, kunnen de vraag beïnvloeden.’

Polysilicium

De wereldhandel en de stroomtekorten in China zorgen daarbij ook in 2022 voor onzekerheid. ‘Als de impact van de stroomrantsoenering volgend jaar gering is, zullen de polysiliciumprijzen het tempo van de prijsdaling van zonnepanelen bepalen’, duidt Lin. ‘Door hoge brutomarges zullen polysiliciumfabrikanten werken aan het online brengen van nieuwe en reeds aangekondigde productiecapaciteit. De jaarlijkse productie van polysilicium zal dan een niveau van ongeveer 700.000 ton bereiken, wat zich vertaalt in een aanbod van ongeveer 255 gigawattpiek. Dat lijkt voldoende om aan de vraag te voldoen.’

Aangezien verticaal geïntegreerde fabrikanten hun interne wafer productiecapaciteit vergroten en nieuwe spelers hetzelfde doen, zal de vraag naar polysilicium vanuit het wafer segment toenemen. Lin: ‘Aangezien het 3 tot 6 maanden duurt om nieuwe ovens in gebruik te nemen, zullen de polysiliciumprijzen in 2022 niet heel snel dalen vanwege de krappe aanvoer in de eerste helft van het kalenderjaar. Daarmee wordt de kostendruk bij zonnepaneelfabrikanten niet verlicht.’

Houdgreep

Ondanks dat de prijzen voor polysilicium niet snel zullen dalen, verwacht PV InfoLink wel dat de prijzen kwartaal na kwartaal omlaag zullen gaan. ‘Het aanbod van polysilicium zal door de uitbreiding van de productiecapaciteit immers ieder kwartaal toenemen’, stelt Lin. ‘Als de prijzen voor zonnepanelen door de siliciumprijs toch hoog blijven, kunnen ontwikkelaars en epc-contractors hun projecten zo lang mogelijk uitstellen om zonnepanelen op een later moment tegen lagere prijzen te kunnen kopen. De zonnepaneelprijzen en de vraag naar zonnepanelen houden elkaar dus in een houdgreep; de vraag naar zonnepanelen kan enkel verder toenemen als de zonnepaneelprijzen aanzienlijk dalen.’

Oude productielijnen

Doordat de vraag naar grootformaatzonnepanelen verschuift, is in 2021 de productiecapaciteit voor zowel wafers zonnecellen als zonnepanelen met meer dan 140 gigawattpiek gegroeid. ‘De productiecapaciteit voor zonnecellen werd met circa 180 gigawattpiek het meest uitgebreid’, duidt Lin. ‘Aangezien nieuwe productielijnen kostenvoordelen kennen, zal de productiecapaciteit volgend jaar in alle segmenten blijven groeien. Dat zal vooral het geval zijn in het wafer- en zonnecelsegment, waar ongeveer 100 gigawattpiek aan capaciteitsuitbreidingen zal plaatsvinden.’

Doordat de gecombineerde productiecapaciteit van wafers, zonnecellen en zonnepanelen de vraag van de eindgebruikers zal overtreffen – en per eind 2021 meer dan 350 gigawattpiek bedraagt – zijn de productiekosten voor ‘oude’ standaardzonnepanelen volgens Lin te hoog.

‘De productiekosten voor conventionele zonnepanelen zijn ongeveer 1 dollarcent per wattpiek hoger dan die van nieuwe grootformaatzonnepanelen. Doordat de verkoopaantallen van conventionele zonnepanelen laag zijn, zullen oude productielijnen in 2022 versneld geëlimineerd worden. Onder deze oudere productielijnen bevinden zich ook productielijnen met perc-technologie die ongeveer 3 tot 5 jaar geleden zijn geïnstalleerd.’

N-type rukt op

‘Terwijl de winstgevendheid van productielijnen voor perc-zonnecellen door overcapaciteit geleidelijk tot 0 daalt’, vervolgt Lin, ‘gaat de uitbreiding van de productiecapaciteit voor TOPCon en heterojunctie (hjt) door. De investeringskosten voor TOPCon-productieapparatuur zijn teruggebracht naar een niveau van 28 tot 35 miljoen Amerikaanse dollar per gigawattpiek. Voor hjt-apparatuur ligt die tussen de 55 en 62 miljoen dollar per gigawattpiek. Ter vergelijking: de investeringskosten voor perc bedragen 22 miljoen dollar per gigawattpiek.

’Komend kalenderjaar verwacht PV InfoLink dat de productiecapaciteit voor zonnepanelen met TOPCon-technologie uitgebreid wordt met 20 tot 30 gigawattpiek en voor hjt-technologie met 15 tot 20 gigawattpiek. Door dit grote volume zal de reductie van de investeringskosten naar de mening van Lin een grens bereiken. ‘Fabrikanten en leveranciers van apparatuur blijven daarom de productiekosten optimaliseren. Het verlagen van de metallisatiekosten zal in 2022 een sleutelwoord blijven, terwijl n-type zonnecellen zullen helpen de kosten te verlagen door het gebruik van grote wafers. Het lijkt erop dat de prijzen voor zonnepanelen met TOPCon-technologie volgend jaar maximaal 2 dollarcent per wattpiek hoger zullen zijn dan zonnepanelen met perc-technologie. Dat maakt ze aantrekkelijk voor eindgebruikers. We verwachten dat zonnepanelen met TOPCon-technologie zonnepanelen met hjt-technologie zullen ontgroeien qua capaciteit en productie. Perc-producten zijn momenteel echter de meest volwassen en meest concurrerende op de markt. De verwachting is dat het marktaandeel van n-type pv-producten gestaag zal groeien van 4 procent in 2021 naar 6 à 7 procent in 2022.’

Gestage groei energie opslag

De laatste trend die Lin voor 2022 voorziet, is de gestage groei van de combinatie van zonnepanelen met energie opslagsystemen. ‘Het economische voordeel van de toepassing van energieopslag bij pv-systemen is in verschillende wereldmarkten en scenario’s nog steeds onvoldoende om eindgebruikers over de streep te trekken. Als we bijvoorbeeld naar China kijken, kiezen bedrijven ervoor om de bouw van pv-installaties op te geven of uit te stellen, ondanks een ondersteunend beleid voor de implementatie van zonne-energie plus opslag. Dit komt doordat de prijzen voor lithiumbatterijen in 2021 gestegen zijn door de toenemende grondstofkosten.’

Tegelijkertijd is energieopslag naar de mening van Lin de enige oplossing voor problemen met het stroomnet. ‘Daardoor staat solar-plus-storage in de schijnwerpers. De vraag naar elektrochemische energieopslag bedroeg in 2021 meer dan 20 gigawattuur en zal in 2022 meer dan 35 gigawattuur bedragen. Het aandeel van de toepassing van energieopslag in combinatie met zonne-energie zal bijna 40 procent bedragen. Dit vertaalt zich naar ongeveer 13 tot 15 gigawatt, een schaal die de wereldwijd geïnstalleerde capaciteit van elektrochemische energieopslag in 2020 overtreft.’

4 miljoen stuks

In de voor-de-metermarkt is energieopslag de oplossing voor netbeheerders om problemen met intermitterende energiebronnen, instabiliteit en congestie op te lossen. ‘Bovendien kunnen de genivelleerde energiekosten worden verminderd met een goed ontworpen verhouding van zonne-energie- en energieopslagtoepassingen, waardoor de efficiëntie van zonne-energie wordt geoptimaliseerd en de netproblemen worden opgelost’, verduidelijkt Lin. ‘In de achter-de-metermarkt trekken volwassen pv-markten als Japan en Duitsland de kar. De bedrijfsmodellen evolueren naar zelfopwekking en zelfverbruik, residentiële zonne-energie plus opslag zal een trend worden.’

PV InfoLink verwachten dat tegen 2025 het aantal huishoudens met een thuisbatterij in de 4 belangrijkste afzetmarkten – Duitsland, Japan, Australië en de Verenigde Staten – zal groeien van 1,5 naar 4 miljoen stuks. Het aantal huizen met zonnepanelen zal in deze markten groeien van 11 miljoen stuks eind 2021 naar 16 miljoen stuks tegen 2025. Lin besluit: ‘Het is duidelijk dat zowel de voor-de-meter als de achter-de-metermarkt het belang van energieopslag bij een groeiend aantal zonnepanelen laat zien.’

Bron: Solar Marktgids Zonne-energie 2022 pag 25