Fossiel versus hernieuwbaar.

De kop van een recent artikel van Bloomberg luidde: “Europe sleepwalked into an energy crisis that could last years”

Bloomberg merkt op dat Europa in een complete energiecrisis verkeert en momenteel afhankelijk is van de temperatuur en Rusland. Beide factoren zijn moeilijk te voorspellen. Het artikel concludeert dat de crisis jaren in de maak was, omdat Europa de opwek via kolen heeft stopgezet en meer vertrouwt op hernieuwbare energie. In een aantal artikelen wordt de inzet van hernieuwbare energie vergeleken met een energietransitie zoals die in het verleden heeft plaats gevonden; van hout naar steenkool en van steenkool naar aardgas. Maar hierbij vergeet de nieuwsbron telkens te erkennen dat hernieuwbare bronnen niet in staat zullen zijn eenzelfde transitie mogelijk te maken. Het artikel geeft wel toe dat de energiecrisis het directe gevolg is van de overinvestering in onbetrouwbare renewables en de onder-investering in betrouwbare energiebronnen. “Wind en zon zijn schoner, maar zijn soms wispelturig”, geven de auteurs toe in het understatement van het jaar.

Aandelen in de olie- en gassector presteerden in 2021 beter dan bedrijven met een ESG-label. (ESG = Environmental, Social and Governance). Greenwashing is een zorg geworden voor institutionele beleggers in de ESG-industrie.

Marktanalisten verwachten de volgende twee trends voor 2022 en 2023: de wereldwijde vraag naar olie zal blijven toenemen, terwijl de instroom in ESG-fondsen potentieel is gepiekt. De ESG-fondsen zijn overwogen tech-aandelen zoals Alphabet en Google en onderwogen energiebedrijven.

 

Ruwe olie

Het zero covid beleid, de vakantieperiode en een lagere industriële productie in China zullen in het eerste kwartaal van 2022 voor een lagere vraag naar ruwe olie uit China zorgen.

Door de lagere mobiliteit is de vraag naar benzine in de VS het meest gedaald sinds april 2020.
Het olieaanbod van twee OPEC+ leden is recentelijk verstoord. De onrust in Kazachstan en het stilleggen van olievelden in Libië voor onderhoudswerkzaamheden is ondersteunend voor de olieprijs.

Pioneer Natural Resources heeft aangegeven al haar hedges voor 2022 terug te kopen. Hiermee geeft deze grote olieproducent blijk van een positieve prijsverwachting voor dit jaar. De kostenpost voor het terugdraaien van de verkochte termijncontracten bedraagt $328 miljoen. Hierdoor kan het bedrijf de upside in de olieprijs volledig kapitaliseren. Door de olieprijsstijging van 2021 kwamen short posities zwaar onder water te staan en verloor Pioneer $2 miljard.

De oliemarkt heeft eind 2021 en begin dit jaar nieuwe interesse aangetrokken van investeerders. Een reden hiervoor is dat de angst voor een wijdverspreide verstoring van economie en vliegverkeer door Flurona lijkt af te nemen. Portfolio managers van hedge funds en andere geldbeheerders kochten afgelopen 3 weken 102 miljoen vaten. Dit na het verkopen van 327 miljoen vaten in de daar voorafgaande 10 weken. Vorige week kwamen de meeste aankopen voort uit het aangaan van nieuwe bullish long posities (+27 miljoen vaten), dan door het sluiten van oude bearish short posities (-5 miljoen). De verhouding tussen bullish long posities en bearish short posities is nu 5.18:1 (67e percentiel voor alle weken sinds 2013). Op 14 december was deze verhouding nog 3.83:1 (47e percentiel).

De petroleum voorraden zullen verder verkrappen tegen het eind van 2022 door de beperkte productiegroei van OPEC (Oil Producing Exporting Countries) en schalieproducenten in de VS. De hedge funds anticiperen, versnellen en vergroten deze krappe situatie.

De ruwe olievoorraden staan op het laagste niveau sinds oktober 2018.
De backwardation in de termijnstructuur van Brent olie is fors gestegen. De 6-maands kalender spread noteert nu rond $3.80 per vat (93e percentiel voor alle handelsdagen sinds 1990). In het midden van december stond deze spread nog op $1.54 (67e percentiel).

Morgan Stanley voorspelt $85 per vat door een relatief laag aanbod. JPM verwacht dat de olieprijs dit jaar het niveau van $125 kan raken. Barclays waarschuwt voor krappe voorraden dit jaar en ziet de olieprijs oplopen tot het niveau van 2014, dus ruim boven $100 per vat.

De target van Morgan Stanley is bijna geraakt. De Brent olieprijs stijgt nu verder richting de laatste twee cyclische pieken, die van oktober 2018 en oktober 2021. Daarna zullen fundamentals en fund flows de prijs opdrijven tot boven het psychologische niveau van $100.

 Prijs Ruwe olie – Brent Maart 2022 ($/barrel) – dagbasis, logaritmische schaal

Elektriciteit

De wereldwijde vraag naar elektriciteit zal de komende 30 jaar verdubbelen als mensen in ontwikkelingslanden hetzelfde speelgoed aanschaffen en hetzelfde gedrag laten zien als mensen in rijke landen. De gemiddelde persoon in China consumeert een derde van de consumptie van iemand in de VS. De consumptie van een gemiddelde Indiër is slechts 10% vergeleken met een Amerikaan.

Het is inmiddels duidelijk dat de nadruk op weersafhankelijke, hernieuwbare energie geleid heeft tot kostbare en onbetrouwbare levering van elektriciteit. De VS, Europa en Azië zijn hierdoor gevaarlijk afhankelijk geworden van aardgas.

De laatste twee jaar zijn veel trends in versnelling geraakt. Eén daarvan is de erkenning dat renewables niet in staat zijn om moderne economieën op een stabiele manier van elektriciteit te voorzien. Senator Joe Manchin benoemde specifiek de rol van hernieuwbare energie waardoor levering van elektriciteit in Amerika minder betrouwbaar is geworden. Dit was een belangrijke reden om in december te stemmen tegen de wetgeving rondom Build Broke Bitter.

Het sluiten van drie Duitse kerncentrales eind 2021 heeft het aanbod met 4 gigawatt verlaagd, vergelijkbaar met de capaciteit van 1.000 windturbines. Constante capaciteit is hiermee ingewisseld voor weersafhankelijke capaciteit. Het mismanagement van Franse nucleaire centrales heeft geleid tot een 30% lagere output in Frankrijk. Frankrijk is voor twee derde afhankelijk is van deze energiebron.

 

Kernenergie kan worden opgewekt ongeacht het weer, mits de centrales goed gemanaged worden. Maar hoe goed een zonne- of windpark ook wordt gemanaged, het weer is veranderlijk en niet te managen.

Vorige week steeg de prijs voor levering in kalenderjaar 2023 met 12%. De prijs voor het 2024 contract nam toe met 22% op weekbasis. De eerste dagen van deze week beweegt de prijs per saldo omlaag.
Prijs Baseload Elektriciteit  (eur/MWh) – weekly candle, log scale inclusief 5-, 10- en 20-weeks exponentieel voortschrijdend gemiddelde

                             Leverjaar 2023

                                  Leverjaar 2024

Gas

The retired salt caverns, aquifers, and fuel depots that hold Europe’s stockpiles of natural gas have never been so empty at this point in winter. 

Het extreem hoge Europese prijsniveau in december heeft LNG uit de VS aangetrokken en de LNG-import in Europa naar een tweejarig hoogtepunt gebracht.
Volle buffers zorgden voor lagere prijzen in Azië en in de tweede helft van januari worden 37 LNG tankers in Europa verwacht. De gascrisis in Europa is een robuust verdienmodel voor energie-handelaren die beschikken over LNG én over vrachtschepen. Door deze arbitrage zal het prijsverschil tussen Europa en de VS op termijn verdwijnen. Volgens de theorie.

De crash van een historisch hoog prijsniveau voor de eerstvolgende maand, op lineaire schaal.

Door koud weer is de risicopremie toegenomen in de prijs van US NatGas.

In de eerste weken van het nieuwe jaar is er nog weinig gasvraag voor de opwek van elektriciteit en vanuit de industrie. De gasprijs staat nog steeds op een hoog niveau en is de oorzaak van deze demand destruction.

 

De prijs van Day Ahead  TTF steeg vorige week met 42% van € 65 naar € 92 per MWh door een verlaagd aanbod uit Rusland. In olieprijstermen is dat een beweging van $100 naar $180 per olievat.

Het schaliegas uit de VS helpt het Europese energieprobleem enigszins te verlichten. Dit is slechts tijdelijk. De gasvoorraden zijn voor 56% gevuld, 15 procentpunt onder het tienjarig gemiddelde. Als Rusland haar export niet verhoogt – en dat is niet waarschijnlijk op dit moment – dan zal het niveau van de gasvoorraad eind maart minder dan 15% bedragen. Met de koudste wintermaanden nog in het vooruitzicht, is de angst aanwezig dat Europa zonder gas komt te zitten.

Het extra aanbod van LNG uit de VS zal het verlaagde aanbod vanuit Rusland voor een groot deel kunnen compenseren. De Yamal-Europa pijpleiding staat al drie weken in reverse flow waardoor gas van Duitsland naar Polen gaat. Andere pijpleidingen richting Europa stromen ook onder gemiddeld. De onzekerheid op de gasmarkt is verder toegenomen nu Rusland troepen heeft gestationeerd aan de grens met Oekraïne en een invasie mogelijk is. Een derde van het Russische gas naar Europa gaat door Oekraïne. Een escalatie kan de krappe situatie verergeren.

De over-afhankelijkheid van aardgas en hernieuwbare energie in combinatie met de nucleaire onderbezetting, heeft de energiezekerheid en daarmee de nationale veiligheid van Europa in gevaar gebracht. Overheden van landen die afhankelijk zijn van Russisch gas zouden zich minder snel uitspreken tegen een invasie. Europa is niet in de positie om Russisch gas te sanctioneren. Rusland zou haar gasexport richting Europa ook (verder) kunnen beperken, zoals in 2006 en 2009.

Oekraïne is sterk aan het lobbyen bij Amerikaanse senatoren om vóór sancties tegen de Nord Stream 2 pijpleiding te stemmen. De pijpleiding zou een existentiële bedreiging zijn voor de belangen van Oekraïne. Duitsland heeft de VS gewaarschuwd zich niet te mengen in dit ‘private sector project’.

Het Groninger gasveld zal mogelijk haar productie dit jaar gaan verdubbelen. Een beslissing hierover zal vallen op 1 april dit jaar. Door de onacceptabele risico’s en kosten van aardbevingen werd in 2018 besloten de productie tegen 2030 stop te zetten. De uitfasering zou bestaan uit een reductie van twee derde tot 2021-2022, waarna het resterende deel zou volgen. De Nederlandse overheid heeft echter aangegeven meer gas nodig te hebben om het aanbod zeker te stellen dit jaar. Ook zijn er lange termijncontracten met Duitsland afgesloten waaraan moet worden voldaan.

Eind 2021 zorgden hogere temperaturen, extra LNG en veel wind voor een forse prijsdaling. De prijsval tijdens de laatste twee weken van het jaar werd gebruikt om de Nederlandse gasopslag te vullen. Dat is uitzonderlijk voor de tijd van het jaar en tijdelijk. In de eerste week van het nieuwe jaar nam de gasprijs voor levering in kalenderjaar 2023 toe met 16%. De prijs voor kalenderjaar 2024 steeg met 9%.

In de grafiek is de prijs van het eerstvolgende maandcontract TTF-gas februari 2022 afgebeeld. De opleving van vorige week is grotendeels teniet gedaan. Het is de vraag of het groene gebied steun zal bieden. Dit gebied wordt ook wel de cloud genoemd. Zodra de prijs hier doorheen zakt, verandert het voormalige steungebied in een weerstandszone voor de prijs.

Prijs TTF Gas Februari 2022 (eur/MWh) – dagbasis candle chart, log scale

Steenkool

De prijs van steenkool voor leverjaar 2023 steeg vorige week met 10%, terwijl de prijs voor leverjaar 2024 met 13% toenam. De Indonesische regering heeft sinds begin dit jaar een verbod op de export van steenkool ingesteld, zodat de voorraad in eigen land weer op niveau kan worden gebracht. Hierdoor zijn er toenemende zorgen over het wereldwijde aanbod omdat Indonesië de grootste exporteur is van fossiele brandstoffen. De beslissing over het al dan niet opheffen van dit exportverbod is uitgesteld tot zaterdag.

De steenkoolprijs is nog steeds in een langdurige consolidatie. Door de positieve trend in de olieprijs, zal de low rond $90 waarschijnlijk houden. De zijwaartse range wordt opwaarts uitgenomen bij een doorbraak van $120, waarna opwaarts potentieel tot $200 en hoger mogelijk is.

Time will tell and the market will speak.

            Prijs ICE Coal 2023 (usd/t) – week  candle, log scale inclusief                     5-, 10- & 20-weeks exponentieel voortschrijdend gemiddelden

Emissierechten

Bloomberg schrijft: “Europe wants to become the world’s first continent to reach carbon neutrality by the middle of the century under the Green Deal…”

Nucleaire energie is al geadopteerd in o.a. Polen, Frankrijk en in de Tsjechische republiek. India wil haar kerncentrales verdrievoudigen naar 72 in totaal. China wil 168 nieuwe reactoren bouwen, in aanvulling op de 18 die nu worden gebouwd en 37 gepland. Volgens het International Atomic Energy Agency is ongeveer 66% van de huidige 441 actieve nucleaire centrales ouder dan 30 jaar. Kernenergie is niet alleen een schone, maar ook een eenvoudige oplossing.

De prijs van uranium weerspiegelt langzaam deze realiteit en is verdubbeld sinds het dieptepunt van 2016. In 2021 is de prijs gestegen met bijna 50%, naar $44 per 500 gram. Nog ver verwijderd van de 2007 piek op $140 per pound.

Duitsland zag haar emissies stijgen met 25% in het eerste deel van 2021 door gebrek aan wind. Als de weersomstandigheden en de elektriciteitsvraag in 2022 vergelijkbaar zijn met die van 2021, zal de opwek via fossiele brandstoffen 44% bedragen dit jaar. In 2021 en 2020 bedroeg dit respectievelijk 39% en 37%. De emissie door de Duitse elektriciteitssector zal toenemen van 244 miljoen ton in 2021 naar 264 ton in 2022.

De prijs van emissierechten is vorige week gestegen met 6%. Deze stijging werd gedreven door technische factoren en speculatieve beleggers. De dagelijkse EUA-veilingen zijn hervat en zorgen voor liquiditeit in de markt.

De outlook blijft voorlopig bullish bij een prijs boven € 75 per ton.

   Prijs Emissierechten – Dec-22 contract EEX (eur/t) – dagbasis, logscale inclusief 5-, 10- en 20- exponentieel voortschrijdend gemiddelden

Extra grafieken

Voor meer inzicht in de prijsontwikkeling van edible oils, de CPI index en reële lonen in de VS en tevens de prijsontwikkeling van nikkel en batterijen als gevolg van de wereldwijde energietransitie en die weer impact hebben op het vervolg van deze transitie.

De wereldwijde voorraad koolzaad staat op een vierjarig dieptepunt. Door slechte weersomstandigheden zijn de prijzen van koolzaad en canola tot nieuwe records gestegen. De oogst in Noord-Amerika en Europa werd getroffen door extreme droogte en minder beplanting.

Nieuwe zorgen zijn ontstaan in Zuid-Amerika waar het La Nina weerpatroon voor heet en droog weer zorgt. Andere factoren voor de prijsstijging van deze edible oils zijn de hoge prijs van ruwe olie en de push richting vergroening. Hierdoor is er een hogere vraag naar vegetable oils voor de productie van biobrandstoffen. China en India zijn grote importeurs.

De CPI staat op 7% jaar-op-jaar, het hoogste niveau sinds juni 1982: The last time inflation was this high, E.T phoned home ..

Het reële gemiddelde uurloon in de VS daalde voor de negende achtereenvolgende maand.

De prijs van zeldzame aardmetalen die nodig zijn voor de productie van batterijen is de laatste dagen flink gestegen. De groei in de elektrificatie van auto’s dwingt autofabrikanten om voorraden in te slaan. De groene revolutie resulteert in lage voorraden en stuurt de nikkelprijs naar een zevenjarig hoogtepunt op de London Metal Exchange (LME).

De prijs van batterijen is afgelopen jaren gedaald. De verwachting voor 2022 is een lichte prijstoename.