“The problem with Putin, he’s got a very big ego” – Donald Trump

Amerikaanse en Europese beleidsmakers moeten kiezen tussen maximale druk op Rusland door olie- en gasaankopen stop te zetten óf een meer bescheiden aanpak om recessie te voorkomen. De economische opleving was al aan het afvlakken, prijsstijgingen versnelden en rentestijgingen waren reeds aanstaande. De invasie en daaropvolgende sancties versterkten deze trends, met als gevolg (meer) verstoringen in de toeleveringsketens en sterk stijgende energie- en voedselprijzen. De financiële crisis van 2008/2009 en de lockdowns van 2020/2021 waren schokken aan de vraagkant. Deze konden worden opgevangen door renteverlagingen, het opkopen van schuldpapier, belastingverlaging en hogere werkloosheidsuitkeringen. De invasie en sancties zijn daarentegen schokken aan de aanbodkant, waardoor de wereldwijde productiecapaciteit is gedaald. Deze daling kan niet op eenzelfde manier worden aangepakt. Dit zou eerder de problemen verergeren door het vergroten van de kloof tussen productie en consumptie en inflatie verder aanwakkeren.

De crisis dreigt de wereldwijde handel in kritieke grondstoffen en industriële componenten te verstoren zoals aluminium, nikkel en edelgassen tot auto-onderdelen, zeetransport en goederentransport per spoor. Maar de grootste en meest onmiddellijke impact wordt gevoeld in petroleum en aardgas met Rusland als grote exporteur. En graan, waarvan zowel Rusland als Oekraïne grote, mondiale leveranciers zijn.

Ook al zijn olie en gas vrijgesteld van sancties, de juridische en reputatierisico’s zijn te groot. Shell ondervond dat ook, bood haar verontschuldigingen aan en zou onmiddellijk stoppen met spotaankopen. Overigens, in dit geval, spotgoedkope Urals met een korting van $28,5 ten opzichte van Brent. Rusland heeft gedreigd met een verlaging van haar olie- en gasexport. Zowel Europa als Amerika zijn niet in staat om dit volume binnen 12 maanden te vervangen of de prijs spike te absorberen zonder in een recessie terecht te komen. Dit geldt vooral voor Europese landen die sterk afhankelijk zijn van Rusland. Mogelijk wordt daarom gekozen voor een gefaseerde invoering van de sancties, net als bij de Iraanse export. Door een halfjaarlijkse reductie van Russische olie- en gasaankopen, zou er tijd zijn andere bronnen zeker te stellen in de komende 12 tot 36 maanden, zoals aanbod afkomstig uit Saudi-Arabië, Qatar, Iran, Venezuela of de Amerikaanse schalie industrie. De export vanuit Venezuela en Iran is nog steeds aan sancties onderhevig.

Ruwe olie

We could discuss how to ship nearly 1 million barrels a day of responsibly produced energy every day from the USA’s closest friend and ally! All it would take is his approval for Keystone XL. Easy.”  – Jason Kenny, Premier Alberta (Canada)

Volgens Biden gaan de benzineprijzen verder omhoog en daar is niet veel aan te doen. “Russia is responsible.” De 90 miljoen vaten die vrijgegeven zijn uit de SPR is een druppel op een gloeiende plaat, gezien de gemiddelde consumptie van 20 miljoen vaten per dag. Leden van het Congres hebben al opgeroepen om de binnenlandse olieproductie op te schroeven. Ook is Amerika in gesprek met grote olieproducenten in het buitenland om de energiemarkt te stabiliseren. Het opnieuw activeren van de pijpleiding Keystone XL, zou een optie kunnen zijn om Russische “conflict oil” te vervangen door “responsibly produced energy” uit Alberta. Afgelopen maand had Canada gezegd geen ruwe olie uit Rusland te willen importeren. Een symbolische daad, want Canada heeft geen Russische olie meer geïmporteerd sinds 2019.

De ontwikkeling van de benzineprijs aan de Amerikaanse pomp vanaf 2014.

Venezuela produceerde 2013 iets meer dan 3 miljoen vaten en slechts 400.000 per dag in 2020. In 2021 was de productie verdubbeld ten opzichte van 2020. In 2017 kon het land niet meer aan haar verplichtingen voldoen. Door een hogere olieproductie kan het land een deel van de $60 miljard aan schuldenlast verlichten.

De Verenigde Arabische Emiraten (UAE) is het eerste OPEC-land dat heeft opgeroepen tot een hoger productieniveau. Zowel de UAE als Saudi-Arabië, die laatst een nieuw record vestigde met 81 onthoofdingen op één dag, hebben hun veiligheidszorgen geuit over een mogelijke Iraanse nucleaire deal. De wereldwijde voorraden diesel en andere middle destillates staan op het laagste niveau sinds 2008. De vraag naar deze producten is sterk verbonden met de economische cyclus, omdat ze vooral gebruikt worden in containertransport, maakindustrie, landbouw, mijnbouw, en in de olie- en gaswinning. Om de voorraden aan te vullen tot comfortabele niveaus moet er een tijdlang meer worden geproduceerd dan geconsumeerd. Hierdoor zal het tekort aan destillates getransformeerd worden in een nog groter tekort aan ruwe olie. Deze situatie deed zich ook voor in de eerste helft van 2008. Gecorrigeerd voor inflatie en omgezet naar 2022 waarden, steeg de prijs van Brent eind februari 2008 naar $135, eind juni naar een niveau van $187 per vat, en kortstondig boven $196 juli van dat jaar.

Een olieprijs van $100 deed de economische groei niet vertragen eind 2007, noch tussen 2011 en 2014. Niet alleen inflatie heeft de naar koopkracht aangepaste olieprijs verhoogd. De wereldwijde economie is in 2022 minder energie intensief dan in 2007, vooral in Amerika. Inflatie verhoogt de prijs van $100 in 2007 naar $140 vandaag. Aangepast voor energie intensiteit (energiekosten ten opzichte van BBP) zou de prijs $180 zijn.

In 2007 en 2014 was de forward curve vooral in contango, ofwel de toekomstige prijs was hoger dan de huidige prijs. Het omgekeerde is vandaag het geval. De forward curve is in sterke backwardation. De huidige oliemarkt is al maanden under-supplied. De Energy Information Administration (EIA) heeft de kostbare nieuwe normaal beschreven in haar meest recente Short-Term Energy Outlook (STEO). De gemiddelde olieprijs is opwaarts bijgesteld van $83 naar $105,22 in 2022 en van $68 naar $88,98 in 2023. “De invasie heeft een premie toegevoegd van $15 tot $20 per vat. Deze zal hoger worden naarmate het conflict langer duurt.”

De olievoorraden in Europa staan 8% onder het 5-jaars gemiddelde (pre-lockdown). Rusland heeft gedreigd Nord Stream 1 te sluiten als het westen Russische olie in de ban doet. In een onwaarschijnlijk geacht scenario zou dit de olieprijs richting $300 kunnen stuwen. Westerse oliegiganten zoals Shell, BP, Exxon-Mobil zijn simpelweg weggelopen van Russische miljardenprojecten, terwijl grondstofhandelaren als Trafigura, Vitol en Glencore hun tankers gevuld hebben met olie en gas in de Russische havens. Er is geen bewijs dat de drie handelshuizen hiermee sancties hebben overtreden. De ondernemingen zullen nog jaren en zelfs decennia afnemers zijn, want het westen kan eigenlijk niet zonder Russische grondstoffen. En ook Shell, BP en andere majors zullen grondstoffen van Rusland blijven kopen, zoals ze al hebben toegezegd. Shell is tot 2035 contractueel gebonden aan het kopen van LNG uit Russische projecten. BP heeft beloofd haar aandeel in Rosneft op te geven, maar is contractueel verplicht om brandstof af te nemen van Rosneft in Duitsland.

Chinese banken zijn voorzichtig met het uitgeven van kredietbrieven aan verschepers die Russische olie willen kopen. Deze letters of credit staan een betalingstermijn van 30 dagen toe, worden gedekt door een bank en worden voor beide partijen als sterkste garantie gezien. Om deze Chinese quasi-ban te omzeilen, staat Russische oliegigant Surgutneftegaz (Surgut) Chinese kopers toe om olie te ontvangen zonder garanties. Ook is uitgestelde betaling mogelijk met een eis tot volledige betaling uiterlijk 3 dagen nadat de vracht is geladen. In normale tijden is het dagelijkse exportvolume ongeveer 750.000 vaten Russische ESPO Blend crude, China’s grootste bron van fysieke olie. SWIFT, het wereldwijde interbancaire systeem, wordt effectief gecontroleerd via de Amerikaanse dollar. Een land dat wordt uitgesloten van dit systeem wordt eigenlijk economisch geïsoleerd. Rusland heeft aangegeven dat als dat zou gebeuren, Europese landen geen olie, gas, metalen en andere belangrijke componenten meer zouden ontvangen. Rusland, China en Iran zijn al bezig met de ontwikkeling van alternatieve betalingssystemen. China heeft met Iran al bewezen veel ervaring en kunde te hebben om rond sancties heen te werken. Iran noemt het ‘the art of evading sanctions’.

China ziet de Amerikaanse sancties ook altijd als een leuke, op te lossen puzzel en speelt het spel volgens eigen regels. In 2021 heeft het land in totaal 324 miljoen vaten gekocht van Iran en Venezuela, het grootste volume sinds 2018 en een toename van 53% ten opzichte van 2020. China streeft al lang naar internationalisering van haar renminbi valuta als een passende afspiegeling van de groeiende status van het land. In september 2018 had Rusland de mogelijkheid overwogen om – samen met haar grootste handelspartners India en China – afscheid te nemen van de US-dollar centrische handel. Ook Arabische landen dachten hier serieus over na.

“If they [the U.S.] do create difficulties for our Russian banks then all we have to do is replace dollars.”

In die tijd lanceerde China de nu extreem succesvolle Shanghai Futures Exchange met oliecontracten genoteerd in yuan (de handelsunit van de renminbi valuta). Deze strategie is initieel op grote schaal getest in 2014 toen Gazpromneft een poging deed om fysieke olie te verhandelen in yuan en roebel met China en Europa.

Goldman Sachs waarschuwt dat, gegeven de sleutelrol van Rusland in het wereldwijde energie-aanbod, “de wereldeconomie binnenkort geconfronteerd wordt met één van de grootste energieschokken ooit.” Als gevolg van internationale isolatie zou Rusland kunnen besluiten haar export én handelsbalans te reduceren. Het westen zou een dergelijke uitkomst willen voorkomen. De huidige vermindering van de seaborn export wordt geschat op 3 miljoen vaten per dag aan Russische ruwe olie en petroleumproducten. Dat is de op-vier-na grootste verstoring in een maand tijd sinds WOII, na het Arabisch Olie Embargo (1973), de Iraanse Revolutie (1978), de Iran-Irak oorlog (1980), en de Irak-Koeweit oorlog (1990). De verstoring zou ook de vaten uit Kazachstan raken die met de ruwe olie uit Rusland door de pijpleiding van het CPC (Caspian sea Pipeline Consortium) worden getransporteerd.

Vooruitblikkend schrijft Goldman dat “the uncertainty on how this conflict and oil shortages will be resolved is unprecedented.” De bank presenteert drie scenario’s die variëren van een hervatting van exporten in de komende maanden tot een blijvende verlaging van 2/3de van de Russische seaborne exports. Het base case scenario, is een verstoring van 1,6 miljoen vaten per dag. Daarom verhoogt Goldman haar verwachtingen van de olieprijs voor 2022 en 2023. De range van uitkomsten is groot, maar de bank blijft van mening dat oliecontracten verder in de toekomst relatief goedkoop zijn en nog op pre-escalatie niveaus. Goldman adviseert long posities in Dec-23 Brent, als hedge voor zowel olieconsumenten als macro investeerders.

De Amerikaanse schalie-industrie kampt met een tekort aan personeel en met vertraagde leveringen van diverse materialen. Maar dan nog kan schalie slechts 10% van de Russische olie vervangen. Het grootste probleem is echter het tekort aan zogenoemde sweet spots waar olie makkelijk te winnen is. Natuurlijk zou de definitie van sweet spot wat ruimer opgevat kunnen worden bij een prijs van boven $120. Ondanks de hoge olieprijs hebben Amerikaanse oliebedrijven vastgehouden aan hun financiële discipline. Iets dat een aantal jaar geleden nog ondenkbaar was. De bedrijven zwichten eerder voor de toenemende druk van aandeelhouders om cash uit te keren dan te investeren in productieverhoging. Uitbreidingsplannen worden niet gewijzigd, of de prijs nu $100, $150 of $200 is. Zoals de CEO van Sheffield Energy in februari al aangaf: “If the president wants us to grow, I just don’t think the industry can grow anyway.”

De focus op Environmental, Social, Governance (ESG) heeft geleid tot een dusdanig laag niveau van kapitaalinvesteringen door oliebedrijven, niet meer gezien in decennia. Het beleid dat fossiele brandstoffen ontmoedigt leidt tot hogere kosten van kapitaal. Veel beursgenoteerde bedrijven beperken de groei van de productie tot 5%. Volgens een analist kúnnen schalieproducenten niet meer produceren omdat hun geldschieters dat niet toestaan. “The price induced shale supply response would not be a suitable rebalancing mechanism for a large and immediate supply shock, given the lag in capex raises and the several months needed to drill and bring new wells online.”

De koopactiviteit van oliecontracten door hedge funds laat zien dat er angst is voor een wereldwijde economische vertraging. De fondsen zijn nog wel bullish op olie met een bull:bear ratio van 7:1. Ze verwachten dat een langdurig hoog prijsniveau demand destruction tot gevolg zal hebben. Dat zal vervolgens leiden tot brandstofbesparing en ontmoediging van bestedingen.

Prijs Ruwe olie – Brent mei 2022 ($/barrel) – dag cloud candle, log scale

Elektriciteit

And no, this isn’t about Russia or Ukraine. This is about the perilous state of the U.S. electricity grid.”

De waarschuwingssignalen zijn overal. De wereld beweegt richting een energiecrisis die waarschijnlijk ernstiger en langduriger zal zijn dan die van de zeventiger jaren. Als niet snel actie wordt ondernomen om de betrouwbaarheid van het Amerikaanse elektriciteitsnet te verbeteren, dan zullen rolling blackouts, fabriekssluitingen, verlies aan arbeidsplaatsen en stijgende elektriciteitsrekeningen eerder regel zijn dan uitzondering.

Het aantal incidenten van stroomuitval is van minder dan 25 in het jaar 2000 gestegen naar meer dan 180 in 2020.

Het elektriciteitssysteem wordt steeds onbetrouwbaarder. Verouderende infrastructuur, extreem weer, en de snelle transitie van baseload power naar hernieuwbare elektriciteit van zon en wind dragen allen hieraan bij. Problemen in de aanbodketen en lokale oppositie tegen de bouw van elektriciteitsleidingen en bestaande hernieuwbare projecten, blijken steeds grotere hindernissen te worden. Verwachtingen van een hogere vraag, gedreven door elektrische voertuigen, maken de uitdaging alleen maar groter. De vraag is hoe de energie transitie op een verantwoorde wijze te beheersen is. Het is duidelijk geworden dat de transitie naar hernieuwbaar moeilijker en gecompliceerder is dan sommigen aannamen. Degene die elke kolen- en gascentrale wil sluiten, negeert het feit dat het elektriciteitsaanbod in Amerika voor 60% mogelijk wordt gemaakt door fossiele brandstoffen.

Prijs Baseload Elektriciteit leverjaar 2023 (eur/MWh) – week cloud candle, log scale

Aardgas

“To make Europe independent from Russian fossil fuels well before 2030. We must become independent from Russian oil, coal, and gas.”  – Ursula von der Leyen

De ambitieuze energiestrategie van de Europese Commissie (EC) is gericht op het reduceren van het gasvolume uit Rusland met 2/3de  binnen een jaar. Ook wil de EC alle import van LNG en aardgas vóór 2030 stopzetten. Er wordt gekeken naar LNG uit Qatar en uit de Golf van Mexico om het wegvallen van het Russische aanbod op te vangen De invasie is voor Europa een keerpunt geworden om energie onafhankelijk te worden. De EU-27 importeert 33% van het gas, 27% van de olie en 46% van de benodigde kolen uit Rusland. Het streven naar energie- onafhankelijkheid zou zeer pijnlijk kunnen zijn voor bedrijven en huishoudens die al maanden te maken hebben met recordhoge prijzen van gas, elektriciteit, petroleum en voedsel.

EU-wetgevers overwegen het uitgeven van obligaties (eurobonds) om de impact van de invasie te mitigeren.

Charlie McElligott van Nomura zegt hierover: “A potentially new and massive source of global fixed-income supply coming with reports about a proposal for EU joint debt to pay for the Energy and Defense forward implications of the Ukraine invasion from Russia.”

In feite betekent dit wederom meer Quantitative Easing (QE) in plaats van de geplande Quantitative Tightening (QT) om inflatie te bestrijden. Critici van het huidige monetaire experiment stellen dan ook dat de crisis wordt gebruikt om nog meer ‘helikoptergeld’ te printen. Een meer stabiele price discovery is voorlopig niet te verwachten. Een hoog prijsniveau betekent ook een hoge prijs-beweeglijkheid, zeker in absolute termen.

Goldman Sachs merkte vorige week op dat Europa haar korte termijn focus moet verschuiven van decarbonization naar energiezekerheid. Hiertoe is het nodig om voor nu meer te leunen op kolen, nucleair en gas en dus meer emissie toe te staan.

Vorige week waren de gasprijzen sterk (vooral opwaarts) beweeglijk door het zelfopgelegde olie-embargo en de angst van handelaren dat Rusland het gastransport via Nord Stream I naar Duitsland tot nul zou kunnen reduceren.

Na de extreme prijsbeweging van vorige week maandag – waar de eerste transactie veroorzaakt leek te zijn door een handelaar met dikke vingers – gapte de prijs snel lager. Op dinsdag stuiterde de prijs weer ruim 30% omhoog tot € 295 per megawattuur, € 40 onder het historische niveau van € 335 dat de dag daarvoor was gezet. De rest van de week corrigeerde de prijs lager om op vrijdag steun te vinden en licht te stijgen. De prijs van TTF-gas voor levering in april zakte maandag onder het dieptepunt van afgelopen vrijdag.

Prijs TTF gas april 2022 (eur/MWh) – dag cloud candle, log scale

Steenkool

“Since the beginning of this year, under the combined influence of multiple factors such as the Covid-19 pandemic, the monetary policy shift of major economies, and especially the escalation of geopolitical conflicts, the international commodity price situation has become more severe, complex and uncertain” – Lian Weiliang, vice-director at the National Development and Reform Commission (NDRC)

 

China wil de productie van ruwe olie, aardgas en kolen vergroten. Ook wil ze haar energiereserves uitbreiden. Volgens Chinese economische planning blijft een stabiele import nodig om energiezekerheid te garanderen te midden van stijgende prijzen. Het land zal daarom een koper blijven van niet alleen petroleum en gas, maar ook van kolen. In februari zei China dat ze haar kolencentrales op volle capaciteit zou laten draaien, ondanks de klimaatdoelen van de grootste vervuiler.

De optionaliteit, brandstofzekerheid en betrouwbaarheid die een kolencentrale kan bieden is nodig voor een stabiel elektriciteitsnet. Niet alleen ten behoeve van de beschikbaarheid, maar ook voor de betaalbaarheid van het elektriciteitsaanbod. Vorig jaar was er een 17% toename van de Amerikaanse kolenopwekking. Dit hielp consumenten te beschermen tegen een stijging van de gasprijs. Amerika zal naar verwachting tegen 2030 nog eens 100 gigawatt aan kolencapaciteit te hebben uitgefaseerd. Hierdoor is – in het geval van een sterk stijgende gasprijs – een belangrijke schokdemper uit de energievergelijking weggestreept.

Door het besluit van Europa om van de kolen af te gaan en een groot deel van de nucleaire energie capaciteit te sluiten, is de regio afhankelijk geworden van Russische aardgasimport en wereldwijd stijgende gasprijzen.

Volgens Bloomberg omvatten de sancties tegen Rusland olie, LNG en kolen. De beslissing is genomen met de Europese geallieerden die sterker leunen op Russische energie dan Amerika. Met andere woorden, de geallieerden zijn het met elkaar eens om het oneens te zijn over hoe belangrijk olie uit Rusland voor ieder land is. Duitsland wil in ieder geval dit jaar nog de invoer van (bijna) alle olie en steenkool uit Rusland stopzetten.

Prijs ICE Coal 2023 (usd/t) – weekly cloud candle, log scale

Emissierechten

“It is time we tackle our vulnerabilities and rapidly become more independent in our energy choices. Putin’s war in Ukraine demonstrates the urgency of accelerating our clean energy transition.” Frans Timmermans

De ‘groene’ agenda heeft geleid tot een ongekende onderkapitalisatie van de olie-industrie:

“Seeking to bankrupt the very companies that it now so desperately needs.”

Onder-investering is een belangrijke reden dat veel landen momenteel niet in staat zijn om adequaat te reageren op de Russische aanbodschok. Er is geen magische toverstok die de verschuiving naar hernieuwbaar kan versnellen.

Portfolio managers zoals Cathie Wood, claimde in 2020 nog dat olie naar $12 per vat zou gaan, door de piek in wereldwijde vraag en de mondiale shift richting elektrische voertuigen. In 2021 wijzigde zij haar voorspelling en zei dat ze een $70 plafond zag voor de olieprijs en dat EV’s zouden voorkomen dat de prijs naar boven uit zou breken. Dat is echter wel gebeurd.

De Nederlandse onderneming Porthos Offshore Transport and Storage is van plan 20 kilometer offshore pijpleiding aan te leggen voor één van de grootste wereldwijde projecten voor Carbon Capture & Storage (CCS). De CO2 zal door Porthos (Port of Rotterdam CO2 Transport Hub and Offshore Storage) worden getransporteerd naar een leeg gasveld dat 3 tot 4 kilometer onder de Noordzeebodem ligt.

Volgens de IEA is de mondiale emissie van CO2 in 2021 met 6% gestegen tot een recordniveau, een toename van ruim 2 miljard ton. De prijs van emissierechten wist op te veren van het steunniveau van € 55 en steeg vorige week met 18%. Dat niveau ligt aan de bovenkant van de trading range die tijdens de zomermaanden van 2021 werd gevormd en toen het weerstandsniveau was.

In onderstaande grafiek is een nieuwe weerstand zichtbaar in de vorm van de daily cloud. Dead cat bounce?

Prijs Emissierechten – dec-22 contract EEX (eur/t) – dag cloud candle, log scale

Extra grafieken

Extra aandacht voor:

  • Olie: productie en voorraden
  • Oliemarkt historie 1960 – 2022: oliespikes met impact op economie
  • Zoltan Poszar: Commodity Collateral is Money
  • Brent olie continuation chart en paradigma verschuiving

Olie

Brent daalde afgelopen woensdag 9 maart met $15, de grootste daling op één dag.

“See the flash crash in oil? This is why OPEC+ and US shale are not going to raise production no matter how much Biden yells at them at any price.” @GreekFire

De ruwe olieproductie in Amerika blijft stabiel op 11,6 miljoen vaten per dag ondanks verwachtingen dat schalieproducenten door de hoge olieprijs hun productie zullen opschroeven.

Voorraden op leverpunt Cushing blijven zakken richting operationele dieptepunten.

Oliemarkt historie

Unfortunately, if history repeats, it won’t be just oil prices and energy stocks that get brought down in the process.

Olieprijsspikes hebben historisch gezien een negatieve economische uitkomst. Spikes zijn meestal kortstondig en worden veroorzaakt door een exogene, geopolitieke gebeurtenis. In de periode 2003-2008 waren fundamentele zorgen, in dit geval de angst voor “peak oil”, reden voor een langdurige periode van hogere prijzen.

De grafiek toont de voor inflatie gecorrigeerde olieprijs vanaf 1960.

Waar oliebedrijven profiteren heeft een hogere olieprijs ook een negatieve impact op de economie. De kosten van boodschappen en brandstof bepalen korte termijn consumptiepatronen. Doordat de consumptie 70% van het BBP bepaalt, is het effect van hogere olieprijzen bijna onmiddellijk merkbaar.

“It should not be surprising that sharp spikes in oil prices have been coincident with downturns in economic activity, a drop in inflation, and a subsequent decline in interest rates.

Voor de fabricage van de meeste goederen is olie nodig. Er is daarom een sterke correlatie tussen olieprijzen en economische activiteit.

Rusland is de grootste producent van aardgas ter wereld, goed voor 1/8ste van de mondiale olieproductie. Volgens gegevens van de EIA was afgelopen jaar 3% van de ruwe olie die Amerika importeerde, afkomstig uit Rusland. Een aandeel van 8% inclusief petroleum producten.

Zoltan Poszar – Commodity Collateral is Money

“We are witnessing the birth of Bretton Woods III – a new world order centered around commodity currencies in the East that will weaken the Eurodollar system… After this war is over ‘money’ will never be the same again.”

 Zoltan Poszar beschrijft in z’n laatste kijk op de gebeurtenissen in Oekraïne, de situatie, het mechanisme en de waarschijnlijke monetaire uitkomst van deze wereldomspannende events. Hij richt zich hierbij ook de dominantie van China en wat dat betekent voor goud en zilver.

 China is long gold. Therefore it only makes sense they will use it to make payment for oil from Russia and the Saudis. It will either be gold or yuan with “implicit” gold backing.

Poszar stelt in zijn rapport dat de markten een beweging maken van kerngeld (inside money) richting geld aan de buitenkant (outside money). Hij bedoelt te zeggen dat de kern de buitenkant wordt en vice versa.

A crisis is unfolding. A crisis of commodities. Commodities are collateral, and collateral is money, and this crisis is about the rising allure of outside money over inside money.

Onderpand (collateral) is de fundering waarop het financiële system is gebaseerd. Onderpand is gelijk aan geld in de meest echte vorm. Het outside onderpand is niet langer de buitenkant. Onderpand is een groot en zwaar ondergewaardeerd onderdeel van de huidige waarderingen van de kern. Met andere woorden, “the derivative-tail has been wagging the spot-dog too hard and too long.”

“Off the Tilt” is een term die in optie volatility management wordt gebruikt. Als een optie dichter bij de spottermijn komt, is deze niet meer te hedgen met opties in verschillende expiraties. Spot moet anders behandeld worden dan termijncontracten (futures).  De termijnstructuur ‘breekt’ dan voor die periode. De oorlog in Oekraïne en de daaropvolgende sancties hebben tot gevolg dat de termijnstructuur van de markten op dit moment ‘way off the tilt’ is.

Zoltan trekt parallellen met voorgaande crises zoals de Azië crisis van 1997, Subprime, Bear Stearns en Lehman Brothers in 2008. In al die gevallen moest iemand de markt redden. Elke keer was dat de Fed. Zoltan vraag zich retorisch af waarom dat deze keer niet het geval zal zijn.

Het onderpand waarop het systeem leunt is dit keer niet financieel. Het is reëel. Oorlog, sancties, en de daaropvolgende chaos hebben de markten gespleten in spot versus derivaat. Geografisch: Oost versus West. Onderpand: Reëel versus opnieuw gehypothekeerd.

Als het Rusland van nu, het Iran is ten tijde van het embargo van de 70er jaren, dan is de People’s Bank of China (PBoC) de Marc Rich van deze generatie.

Het westen kan liquiditeit en financiële backstops leveren, maar dat lost niet het probleem van onderpand op. Centrale banken kunnen geen olie, koper of goud drukken dat Rusland heeft. Opnieuw hypothekeren telt niet mee nu. En dus moet de buitenkant weer de kern worden. Het tegenpartijrisico is momenteel te groot in een wereld waar zelfs de valutareserves van een centrale bank gesanctioneerd kunnen worden.

Marktparticipanten zijn voorzichtiger geworden met termijndeals. Je hebt het onderpand of je hebt het niet. De westerse opvolgers van Marc Rich voelen zich niet langer op hun gemak om de beschikbare carry trades te arbitreren. Ze hebben niet het onderpand en zijn op dit moment voorzichtig met tegenpartijrisico. Pozsar merkt op: We hear two things from funding desks: cash is bid, and term cash is hard to come by.” Als er geen termijn cash is om termijn risico te financieren, dan zal er geen toekomstig risico worden genomen.

Er is niet voldoende kwalitatief goed onderpand beschikbaar voor de omvang van de potentiële claims die erop worden gemaakt. Het westen is nu, wellicht om een reden die de minste van twee kwaden is, zichzelf aan het squeezen.

 De conclusie van Pozsar:  “From the Bretton Woods era backed by gold bullion, to Bretton Woods II backed by inside money (Treasuries with un-hedgeable confiscation risks), to Bretton Woods III backed by outside money (gold bullion and other commodities). After this war is over, “money” will never be the same again…”

Prijs Brent olie – Continuation chart – week candle, log scale

Investeerders verkleinden afgelopen week hun bullish bets door een prijsstijging naar meerjarige hoogtepunten, verslechterende economische vooruitzichten en extreme volatiliteit waardoor de derivatenposities duurder werden om aan te houden. In de week tot 8 maart verkochten hedge funds en andere money managers het equivalent van 142 miljoen vaten in de zes belangrijkste petroleum gerelateerde futures- en optiecontracten. Fondsen eindigden met een netto positie van 588 miljoen vaten in de 6 contracten, in het 45e percentiel van alle weken sinds 2013. Dat was een daling van de recente piek van 761 miljoen vaten op 18 januari (70e percentiel). Bullish long posities waren met een ratio 4,76 tot 1 groter dan bearish short posities (61e percentiel). Deze ratio was mid januari nog 6,24 (80e percentiel). De stijgende volatiliteit is een symptoom van een markt die minder liquide wordt. De combinatie van extreme volatiliteit en snel verminderende liquiditeit doet denken aan het tweede kwartaal van 2008.

Tot slot: Paradigma verschuiving

I’ve been banging away at this craft for 23 years, and the past few weeks rank right up there with some of the highest velocity periods for markets that I’ve ever seen. There are no mysteries here: global growth was slowing … major policy shifts were underway … then the geopolitical variable exploded. Given that setup, my risk framework starts with a concession to reality: the range of possible outcomes from here are exceptionally wide. Said another way: market dynamics were becoming significantly more complicated – and the degree of difficulty around money management was appreciably rising — for several months in advance of the Russia/Ukraine situation, and that mess has opened the door to a set of potential tail risks that most folks never had to contemplate. So, amidst a period that’s featured epic volatility and risk transfer, my instinct is to approach the path ahead with a high degree of both humility and simplicity.

COMCAM energiemarkt analyse- onze mogelijkheden

Deze energiemarkt analyse wordt met alle zorgvuldigheid samengesteld en is een momentopname. Alle ontwikkelingen die invloed hebben op de prijsontwikkelingen in de energiemarkt worden door ons 24/7 op de voet gevolgd. Dit is een van onze services die horen bij onze invulling van energie portfolio management.

We kunnen onze kennis, analyses en inzichten als losse dienst aanbieden op maat voor uw bedrijf zonder onze energie portfolio management. Zo blijft u op de hoogte van alle relevante trends en ontwikkelingen in energie inkoop, de verwachte prijsontwikkelingen tot 3 jaar vooruit en alle relevante marktontwikkelingen op de energiebeurzen en wet- en regelgeving. Interesse? Neem contact met ons op.